Halluks valgus nedir?
Halluks valgus, ayak başparmağının ikinci parmağa doğru eğrilmesi ve başparmağın taban kemiğinin ayağın iç kenarına doğru çıkıntı yapmasıdır. Halk arasında bu çıkıntıya kemik büyümesi denir; aslında yeni kemik oluşmaz, mevcut kemiklerin dizilimi bozulur.
Eğrilik ilerledikçe çıkıntı ayakkabı ile sürtünür, üzerinde kızarıklık ve ağrı gelişir. Başparmak yer değiştirdikçe yükü taşıyamaz hale gelir ve yük diğer parmaklara kayar; bu da ayak tabanında ağrıya ve parmaklarda şekil bozukluklarına yol açabilir.
Şikâyetin derecesi eğriliğin derecesiyle her zaman orantılı değildir. Belirgin eğriliği olan bazı kişiler az şikâyet duyarken, daha hafif eğrilikte belirgin ağrı olabilir.
Neden oluşur?
Tek bir nedeni yoktur; genellikle birkaç etkenin birlikteliğiyle ortaya çıkar:
- Ayak yapısı: Kalıtsal olarak aktarılan ayak biçimi en belirleyici etkenlerden biridir. Ailede benzer görünüm sık rastlanır.
- Ayakkabı seçimi: Dar burunlu ve yüksek topuklu ayakkabılar mevcut yatkınlığı hızlandırabilir.
- Bağ yapısının gevşekliği: Eklem çevresindeki bağların esnek olması dizilimin bozulmasını kolaylaştırır.
- Düztabanlık ve diğer ayak sorunları: Yük dağılımını değiştirerek başparmağa binen kuvveti artırabilir.
Ayakkabı tek başına neden değildir, ancak var olan yatkınlığı belirginleştirebilir.
Ameliyatsız seçenekler
Ameliyat dışı yaklaşımlar eğriliği düzeltmez, ancak şikâyetleri azaltmaya ve ilerlemeyi yavaşlatmaya yardımcı olabilir:
- Ayakkabı değişikliği: Geniş burunlu, topuğu alçak, çıkıntıya baskı yapmayan modeller.
- Tabanlık ve ayak içi destekler: Yük dağılımını düzenlemeye yönelik uygulamalar.
- Parmak araçları ve gece ateli: Sürtünmeyi azaltmaya ve rahatlık sağlamaya yönelik.
- Egzersiz: Ayak içi kaslarının güçlendirilmesi ve hareket açıklığının korunması.
Bu yöntemler ağrıyı azaltmaya yönelik olduğu için, şikâyeti hafif olan ve eğriliği ilerlemeyen kişilerde uzun süre yeterli olabilir.
Halluks valgus ameliyatı ne zaman gerekir?
Cerrahi genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- Ayakkabı değişikliği ve diğer ameliyatsız önlemlere rağmen süren ağrı
- Yürüme mesafesinin kısalması ve günlük yaşamın kısıtlanması
- Eğriliğin ilerlemesi ve diğer parmaklarda şekil bozukluğu gelişmesi
- Çıkıntı üzerindeki cildin sürekli tahriş olması
Ameliyatta amaç, bozulan dizilimi düzeltmektir. Bunun için kemikte düzeltici kesiler yapılır ve parmak uygun eksene getirilerek tespit edilir. Hangi yöntemin uygun olduğu eğriliğin derecesine, eklemdeki yıpranmaya ve ayağın genel yapısına göre belirlenir.
Muayene ve tedavi süreci
-
Muayene
Eğriliğin derecesi, çıkıntının hassasiyeti, diğer parmakların durumu ve ayak tabanındaki yük dağılımı değerlendirilir.
-
Görüntüleme
Ayakta basarken çekilen röntgen ile açılar ölçülür ve eklemdeki yıpranma incelenir.
-
Tedavi planı
Önce ameliyatsız seçenekler gözden geçirilir; cerrahi gerekiyorsa yöntem gerekçesiyle konuşulur.
-
Takip
Tedavi sonrası ayakkabı önerileri, egzersiz planı ve düzenli kontroller.
Sık sorulan sorular
Halluks valgus ameliyatsız düzelir mi?
Ameliyat sonrası ne zaman yürüyebilirim?
Halluks valgus tekrar eder mi?
Dar ayakkabı halluks valgusa neden olur mu?
İki ayağım da eğri, aynı anda ameliyat olabilir miyim?
Ayak başparmağımdaki çıkıntı için hangi bölüme gitmeliyim?
Tedaviyi uygulayan hekim
Prof. Dr. Melih Malkoç
Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladı, 2015'te doçent unvanını aldı.
Özgeçmişin tamamı →Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı, muayene ve görüntüleme sonrasında hekim tarafından kişiye özel verilir.